Tizimga kirish


yoki

Ro'yhatdan o'tish


yoki

Parolni tiklash

Odinaxon Muhammad Yusuf

Odinaxon Muhammad Yusuf Ustoz 07 Fev 2023


Sunnatga muvofiq ziynatlanish

img

O'zining aziz kitobida bandalariga: «Ey, Odam bolalari, har bir ibodat chog'ida o'z ziynatlaringizni oling», deb xitob qilgan Alloh azza va jallaga bitmas tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
«Qachonki, Alloh senga molu dunyo berar ekan, Allohning senga bergan ne'matining va ikromining asari ko'rinsin!» deb marhamat qilgan Rasulimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamga salovatu durudlar bo'lsin.
Biz musulmonlar har bir ishda Allohning amriga itoat qilish uchun avvalo Qur'oni Karimga nazar solamiz, so'ngra Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlariga ergashishga intilamiz. Ziynat bobida ham Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlariga murojaat qiladigan bo'lsak, bir qancha narsalarni topamiz.

Shundan birinchisi va eng muhim bo'lgani - poklikdir. Shar'iy, ayniqsa, fiqhiy kitoblarda ziynat haqida gap ketadigan bo'lsa, odatda poklikdan boshlanadi. Buning ajablanadigan yeri yo'q, ziynatning asli poklikdir, poklik bo'lmasa, har qancha ustiga bezanilsa ham foydasi yo'q. Madaniyat cho'qqisiga chiqqanlikni da'vo qilayotgan hozirgi ba'zi xalqlarning hayoliga yuvinish kelmagan, hammom nimaligini tasavvur qila olmagan bir davrda, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o'z ummatlariga poklik bobida ham go'zal namuna ko'rsatdilar. Alloh taolo Qur'oni Karimda «Albatta Alloh ko'p tavba qiluvchi va poklanuvchilarni sevadi», deydi. E'tibor bersak, poklanuvchilar deyilyapti, poklar emas. Bundan poklanishga intiluvchi va harakat qilib shunga erishuvchilar nazarda tutilgani ayon bo'ladi.
Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi:
«Nabiy sollallohu alayhi vasallam: O'n narsa fitratdandir: mo'ylabni qaychilash, soqolni o'stirish, misvok, burunga suv olib tozalash, tirnoqlarni qisqartish, badanning bukiladigan joylarini yaxshilab yuvish, qo'ltiqni yulish, qovuqni qirish, suv ila istinjo qilish, Mis'ab: «O'ninchisini unutdim, menimcha, og'izni suv bilan tozalash bo'lsa kerak, dedi».
Diniy kitoblarni mutolaa qilar ekanmiz, qizini erga berayotgan ona qiziga nasihat qilar ekan, ziynatlanish vositalarining eng afzali suv ekanligini uqtirayotganini bilamiz, bu bilan ona qiziga doimo ozoda yurish kerak ekanligini tayinlaydi. Shuningdek, biz Nabiy sollallohu alayhi vasallamning hushbo'ylikni sevganlarini, unga doim targ'ib qilganlarini, o'zlari ham doim uni ishlatganlarini va U zotning o'zlari o'ta hushbo'y bo'lganlarini bilamiz. Bu haqida rivoyatlar juda ko'pdir.
Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «U kishi xushbo'y narsani qaytarmas edi va Nabiy sollallohu alayhi vasallam hushbo'y narsani qaytarmas edilar, degan da'voni qilar edi».
Beshovlari rivoyat qilgan boshqa bir rivoyatda: «Kimga hushbo'y narsa taqdim qilinsa rad qilmasin, chunki uning hidi hushbo'ydir va vazni yengildir» deyilgan. 
Termiziyning rivoyatida: «Uch narsa qaytarilmas: bolishlar, hushbo'y narsa va sut», deyilgan. 
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hayotlari bilan tanishar ekanmiz, sochlarini parvarish qilganlari, ba'zida hinno bilan bo'yaganlari, uni moylaganlarini hamda sochni parvarish qilishga buyurganlarini bilib olamiz. U zot sollallohu alayhi vasallam: «Kimning sochi bo'lsa, uni ikrom qilsin», deydilar, ya'ni parvarish qilib yaxshi qarasin, deganlaridir. Yana U zot sollallohu alayhi vasallamni surma qo'yishlari ham vorid bo'lgan. 
Ibn Abbosdan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning surmadonlari bor edi, U zot undan uxlashdan oldin har bir ko'zlariga uch martadan surma surar edilar».
Shuningdek, Nabiy sollallohu alayhi vasallam ayollarga ham ziynat haqida ko'p ta'limotlar berganlar, U zot sollallohu alayhi vasallam hayzdan poklanib g'usl qilishda, ayollarga suv ila sidr ishlatishni, misklangan paxtalarni ishlatishni tavsiya qilganlar. Sochlariga bee'tibor bo'lmasdan, vaqti vaqti bilan ularni parvarishlab, moylashni, hinnolash kerakligini o'qittirganlar. Ayol kishini ko'zida surmasiz, qo'lida hinnosiz ko'rishni yoqtirmasliklarini ham aytganlar. 
Har bir musulmon va muslima ibodat uchun ziynatlanish zarurligini Alloh azza va jallaning «Ey, Odam bolalari, har bir ibodat chog'ida o'z ziynatlaringizni oling» degan hitobiga itoat etgan holda, erkaklar ziynatlanishga ko'pchilik bilan jam bo'lishda, jamoat yerlarida hammaning o'ngida hay'atlari go'zal bo'lib, ko'pchilikka tanglik keltirmaslik maqsadida urg'u berishni doimo yodda tutishi lozim, shuning uchun biz ayollar doimo erkaklarga uydan chiqishlarida Oisha onamiz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga ziynatlanishlarida yordam berganlaridek, erkaklarimizga yordamlashib, ziynatlanishni unutib qo'ymasliklari payidan bo'lib turishimiz kerak, lekin biz, ayollarning ziynati asosan erlari uchun bo'lishini unutmasligimiz lozim va sollallohu taolo 'ala sayyidina Muhammadin va 'ala alihi va sohbihi ajma'iyn.

Odinaxon Muhammad Yusuf

 

Powered by Froala Editor


  • 17
Odinaxon Muhammad Yusuf

Odinaxon Muhammad Yusuf Ustoz 06 Fev 2023


Siyrat xotiralaridan

img

Bismillahir rohmanir rohim

Muhammad sollallohu alayhi vasallamni insoniyat uchun eng go'zal o'rnak qilgan Alloh taologa hamdu sanolar bo'lsin!
Bashariyat ichra eng buyuk siyrat sohibi bo'lgan Habibimiz Muhammad Mustafoga salavotu salomlar bo'lsin!

Muhammad sollallohu alayhi vasallamni yodga olmagan kunimiz yo'q. Mavlid oyi esa biz ummat uchun ulug' bir bayram oyidir.

Alloh taologa behad shukrlar bo'lsinkim, mavlid oyida turar ekanmiz, har kuni u zoti bobarokatga sonsiz sanoqsiz salavotu salomlar yuborilayotgani, ishqu muhabbat izhor qilinayotganining guvohi bo'lib turibmiz. Ayniqsa, qardoshlarimizning Rasulimiz sollallohu alayhi vasallamning siyratlarini, buyuk hayot yo'llarini o'qib o'rganishga, qayta yodga olishga bo'lgan shavqu zavqlari har qanday musulmonni xursand qiladi. Bu holatni ko'rar ekanman, hayotimdagi eng yorqin xotiralarim beixtiyor yodimga tushdi. Bu xotiralar qalbimga muhrlanib qolgan siyrat darslari edi.

Oltin davr ‒ talabalik yillari. Milodiy 1996-1997 yillar. Vatandan yiroqda, Yurtdan firoqda yashagan yillarim. Libiya. «Islomiy da'vat» kulliyasi birinchi kursi. Dunyoning har tarafidan yig'ilgan talabalar, turli millat vakillari. Odatda o'qish yilining boshi talabalar uchun qiyin kechadi: yangi fanlar, yangi kitoblar, talabalar uchun hali tanish bo'lmagan ustozlar.

Birinchi kurs fanlari ichida tarix ham bor. Tarixdan siyrat va umaviylar davlati tarixi darslik qilib belgilangan. Darslar boshlandi. Tarix fanidan tayinlangan ustozimiz xonaga kirib keldilar. O'rta yoshdagi, oddiy, jaydari bir inson. Dars boshlandi…

Ustoz ovozi jarangdor, sof arab tilida gapiradigan, nutqi chiroyli, fasohatli kishi edi. Darsning asosiy qismi ustozning ma'ruzalari bilan o'tar edi. Dars johiliyat davri tarixidan boshlanib, keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hayotlariga o'tdi. Bir tarafdan benazir siyrat jozibasi, ikkinchi tarafdan ustozning mahoratli nutqi barcha talabalarni darsga jalb qilar, hammamiz darsni jon quloq bo'lib tinglar edik.

Barchaning ko'zu qulog'i ustozda, u yoq bu yoqqa alanglash ham, darsdan tashqari biror nimani xayol qilish ham yo'q. O'zim arab tilini hali yaxshi o'zlashtirmaganim sababli, darslarni yaxshi tushuna olmasmikinman, degan xavfda yurar edim. Ne ajabki, barcha so'z, hamma fikr men uchun to'la tushunarli bo'ldi, mutlaqo qiyinchilik bo'lmadi, subhonalloh. Gaplar nafaqat tinglanar, balki, ba'zi iboralar butunicha so'zma so'z yod bo'lib qolar edi.

Ilgargi arablar oyatlarni, hadis va she'rlarni bir martada yod olishar edi, degan gapga hayron bo'lar edim. Lekin inson o'zi mushtoq bo'lib turgan, diqqat bilan tinglagan gaplarini vujudiga darhol singdirishi mumkinligiga amin bo'ldim. Ustoz shunday gapirar ediki, gaplariga quloq solar ekanman, men o'sha davrda yashay boshladim. Har bir voqea ko'z o'ngimda gavdalanar edi.

Suhbatga berilib ketganimdan bora bora «ustoz o'sha davrdagi odamlarga o'xshasa kerak», «o'sha davrdagi odamlar, sahobalar shu ustoz singari kishilar bo'lgan bo'lsa kerak», degan o'y fikrlar ham keldi. Bir kuni ustozimiz oyoqlaridagi ajabtovur kovushni ko'rib, o'sha davrdagi kavushlar ham shunaqa bo'lgan bo'lsa kerak, deb o'ylabman.

Xullas, talabalar uchun eng sevimli dars, siyrat darsi bo'lib qoldi. Bu darsda hamma qatnashar, talabalar birorta ham qolmay kelishar edi. Beboshroq talabalar ham insofga kelib, darsga oshiqadigan, sho'xroq yoshlar ham bu damni intizorlik bilan kutadigan bo'lib qolgan edi. Darsda nafaqat jismlarimiz, balki qalbu ongimiz, butun borlig'imiz bilan qatnashar edik.

Shunday qilib, Habibimiz sollallohu alayhi vasallamning muborak hayotlarini ilmiy asosda o'rgana boshladik. Har bir voqeani, har bir tarixiy lavhani hayojon ila qabul qilib oldik. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning tug'ilishlari, bolaliklari, yetim qolishlari, o'sib, ulg'ayishlari, risolatning boshlanishi, da'vat mashaqqatlari...

Ayanchli holatlar zikr qilinganida, behosdan ohu nola tovushlari eshitilar, ayrimlar chidamasdan kofir va munofiqlarni duoibad qilib yuborar edi. Muvaffaqiyat damlari zikr qilinganida, takbir aytib yuborilar edi. Salavotning keti uzilmas, tinglovchilar ich ichlaridan «Alloh, Alloh» deb yuborishar edi. Bir necha marta yig'i ovozlari ham kelgan. Ishonavering, agar o'sha suhbat o'rniga Payg'ambarimiz haqlarida biror bir film qo'yilganida ham, shunchalik ta'sirli bo'lmas edi. Zotan har kimning o'ziga xos tasavvuri, shuuri bo'ladi, bundan har bir qalbda alohida tasvir aks etadi. 

Ayniqsa, Mu'ta jangi hodisasi hikoya qilinganida hech kim o'zini tutib tura olmadi: Musulmonlarning amiri Zayd ibn Horisa roziyallohu anhu Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tomonlaridan berilgan bayroqni baland ko'targan holida dushmanga qarshi bahodirona jang qildilar. Jang davomida u kishi shahid bo'ldilar. Keyin bayroqni, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam tavsiya qilganlaridek, Ja'far ibn Abu Tolib roziyallohu anhu oldilar.

Ja'far roziyallohu anhuning otlari yiqilib tushgan edi, otni so'yib yuborib, piyoda yurib jang qildilar. O'ng qo'llari kesildi. Bayroqni chap qo'llari bilan ko'tardilar. Chap qo'llarini ham kesib tashlashdi, shunda u kishi bayroqni ikki kesilgan qo'lning qolgan qismi bilan ko'tardilar. Oxiri shahid bo'ldilar. O'shanda Ja'far ibn Abu Tolib roziyallohu anhu o'ttiz uch yoshda edilar.

Ja'far ibn Abu Tolib roziyallohu anhu shahid bo'lganlaridan keyin, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tayinlaganlaridek, bayroqni Abdulloh ibn Ravoha roziyallohu anhu olib, olg'a tashlandi. So'ngra Abdulloh ibn Ravoha roziyallohu anhu ham shahidlar safiga qo'shildilar. Nihoyat, Xolid ibn Valid bayroqdorligida Alloh musulmonlarga nusratni ato etdi.

Darsdan hamma his-tuyg'uga berilgan, vujudlar go'yo erigan holda chiqar edi. Siyrat mavzusidagi suhbatlar darsdan keyin ham davom etar edi. Biz uchun eng og'ir dars Rasulimiz sollallohu alayhi vasallamning vafotlari haqidagi dars bo'ldi.

Masalan, bir manzara: Jumla olam sarvari, oxirgi ilohiy Kitobni Robbul olamindan qabul qilib, ummatga omonat bilan yetkazgan, o'sha mo''jiz Kitobni o'z hayotlarida tadbiq qilib ko'rsatgan zot omonatni ado etib, risolatni yetkazib bo'lgan ekanlar, vazifalari tamomiga yetib, oxirat safari vaqti keldi.

Vujudlarini bemorlik egallagan, kichik bir hujrada sokin yotar edilar. U zoti bobarakotning muborak yuzlarini ko'rgan Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhu chidab tura olmay, yig'lab yubordilar. Engashib, peshonalaridan, yuzlaridan bo'sa oldilar. «Otam sizga fido bo'lsin, ey Allohning Rasuli!» dedilar. 

Boshqa imtihonlarda qo'rquv va hayajonga to'ladigan qalblar siyrat imtihoniga kelganda muhabbatga to'lgan edi. Imtihon topshirar ekanmiz, ehtiroslar jumbushga kelib, qalamlar javlon urardi.

Men uchun o'z Rasulimni haqiqiy tanish aynan o'sha darslarda bo'lgan edi. Bundan avval Saudiya Arabistonida yashaganimda ham bu ilmga, u zotni haqiqiy tanishga musharraf bo'lmagan ekanman. 

2000 yil o'qishni bitirib, shahodat olgan bo'lsam, Allohning marhamati ila 2001 yil padaribuzukvorim bilan haj ibodatini amalga oshirish nasib etdi. Biz o'sha yili haj mavsumida Robitatul alamil islamiyaning mehmonlari bo'ldik. Mehmonlar oddiy odamlar emasdi, ular turli yurtlardan kelgan yirik ulamolar edi. Bu safar men ushbu muborak diyorga qadam qo'yar ekanman, unga umuman boshqa nazar ila qaradim. 

Garchi ilgariroq bu yerlarda bir yildan ortiq istiqomat qilgan bo'lsam ham, yoshligim va ilmsizligim tufayli ushbu aziz diyorning qadrini tushunmagan ekanman. Meni tahsilni tugatishim bilan bu yerlarga yo'llab, O'zining eng ulug' ibodatiga muyassar qilib qo'yishi Allohning menga cheksiz lutfi karami bo'lgan edi. Yana kimlar hamrohligida? Dunyoning har chetidan kelgan ulug' ulamolar hamrohligida. Allohga hamdlar bo'lsin!

Makkada yurar ekanman, Rasulullohni eslashim bilan, siyrat darslarimiz, siyrat ustozi yodga tushar edi. Mana, Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam tug'ilib o'sgan diyor, ko'chalarida da'vat qilib kezgan yurtlari, hijrat qilganlaridan keyin, qalblari mushtoq bo'lib sog'ingan vatanlari. Mana, dastlab Qur'on oyatlari ingan joylar. Bu yurt Rasululloh solllallohu alayhi vasallamning zafar quchib, fath qilgan yurtlari. Quloqlarim tagida ustozimizning ovozlari jaranglay boshladi: «Kim Abu Sufyonning hovlisiga kirsa, u omonlikdadir...»

Katta bir avtoulovda Madinaga qarab borar ekanmiz, ulamolar tinmay oyat, hadislar aytishar, siyratdan gapirishar edi. Xurmozorlar ko'rindi. «Tushimda Makkadan xurmoli yerga hijrat qilganimni ko'rdim. Xayolim Yamoma yoki Hajarga ketdi. Qarasam, u Yasrib shahri ekan»

Madinai Munavvaraga kelganimizdan keyin, ziyorat qilib yurar ekanmiz, xotiramga siyratdagi gaplar kelaverdi. Mana Qubo… «Albatta birinchi kundan taqvo asosida qurilgan masjidda turmoqliging haqliroqdir».

Qiblatayn... «Bas, albatta, seni o'zing rozi bo'lgan qiblaga qaraturmiz».

Uhud... «Duchor bo'lmasingizdan oldin o'limni orzu qilgan edingiz. Endi uni ko'rib, nazar solib turibsiz».

Shahidlarning sayyidi Hamza roziyallohu anhuning halok bo'lgan yerlari. O'z qavmining eng boyi va erkasi bo'lgan Mus'ab ibn Umayr Uhud jangidan keyin dafn qilinar ekan, jasadini yopishga yetarli kafan topilmagan edi. 

Avtoulovda o'tirar ekanmiz, yodimga kelgan oyat, hadis, va siyratdagi matnlar bexosdan tilimga kelaverar edi, qiblagohim yonimda: «To'g'ri, to'g'ri», deya tasdiqlab qo'yar edilar.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning muborak ravzalari qarshisida turar ekanman, zabonim so'zlagan ilk nido «Yo Rasululloh, naqadar poksiz!» bo'ldi. «Yo Alloh, mendek faqir bandangni kechir! Yo Rasululloh, mendek haqir ummatingizni kechiring!»

Alloh menga bitgan musofirlik nima ekanini tushunmagan ekanman. Sizdan sunnat bo'lib qolgan safar menga ham nasib qilganini bilmagan ekanman.

Allohim, ne baxtki, meni musulmonlardan qilding! Ne saodatki, Muhammad sollallohu alayhi vasallamning ummatlaridan etding! Bashariyat Sayyidining hayotini o'rganishga muvaffaq qilganing uchun Senga behad behad hamdlar bo'lsin! U zot qadam bosgan diyorlarni ziyorat qilishni nasib qilganing uchun hisobsiz shukrlar bo'lsin! 

Allohim! Sendan yana bir o'tinchim shuki, shariat ilmlarini olishimga, xossatan, Payg'ambarim sollallohu alayhi vasallamni tanishimga, u kishining sunnatlari, hayotlarini o'rganishimda, u zotga qilinishi lozim bo'lgan iqtido, itoat va muhabbatning chin ma'nosini anglab yetishimda sababchi bo'lgan, bugunga kelib musiybatga uchrab turgan aziz diyorni ham omon qilgin. 

Biz uchun qadrli va qadrdon bo'lgan bu yurtni, uch yildan buyon porakanda qilinayotgan diyorni O'z qudrating va marhamating bilan tinchlikka, kengchilikka qaytargin. Sening yo'lingda sa'y harakat qilgan, yillar davomida Shayx Hazratlari kabi qanchadan qancha ahli ilmlarga ta'lim bergan azizlarimiz va ustozlarimizdan o'tib ketganlarini o'z rahmatingga olgin! Hayotda qolganlarini o'zing salomat saqla! Musibatlarini aritgin, mushkullariga kushoyish bergin.

Yo Robbim, O'zing har ishga Qodir Zotsan!

8 Rabiul avval, 1435/10 yanvar, 2014

Odinaxon Muhammad Yusuf


Powered by Froala Editor


  • 16
Раҳматуллоҳ қори Сайфуддинов

Раҳматуллоҳ қори Сайфуддинов 23 Iyun 2022


Расулуллоҳнинг бизга ибрат сифатлари

img

Ҳазрати Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам Рабиул аввал ойининг ўн иккинчиси, душанба куни таваллуд топдилар. Оталарининг исми Абдуллоҳ, оналарининг исми Омина бўлиб, улар Расулуллоҳнинг ёшлик вақтларида вафот этишган, боболари Абдулмутталлиб, кейинчалик амакилари Абу Толиб тарбиясида камолга етдилар.

Расулуллоҳ туғилган вақтларида бир қанча ғайри-оддий ишлар рўй берган. Каъбадаги бутсанамлар йиқилган, Эрон шоҳи Хусравнинг саройи тебраниб, бутлар йиқилиб ерга тушиб синган. Оташпарастларнинг минг йилдан бери ёниб турган ўтлари ўчди, Сова кўли тошиб, ўша мамлакатда сув тошқини бўлган. Бу аломатлар ислом динининг келишидан ер юзидаги гумроҳ халқларни огоҳ қилмоқ учун Ҳақ таоло юборган мўъжизалар эди аслида.
Тангри таолонинг амри билан, барча буюк  пайғамбарларнинг энг олий сифатлари, яъни – Одам Атонинг яхши хулқ-атвори, Шиснинг илму дониши, Нуҳнинг жасорати, Иброҳимнинг шафқати, Исмоилнинг фасоҳати, Исҳоқнинг камтарлиги, Мутнинг фаросати, Яъқубнинг топ- қирлиги ва эпчиллиги, Юсуфнинг ҳусн-жамоли, Мусонинг салобати ва сабот-матонати, Юнуснинг ҳалимлиги, Ишаъйё- нинг устуворлиги, Довуднинг хайрихоҳлиги, Дониёлнинг меҳри ва қалби, Илёснинг олижаноблиги, Яҳёнинг  мусаффолиги, Ийсонинг тақводорлиги бу буюк зотда мужассам бўлган.
Аллоҳ таоло пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломга ҳеч кимга бермаган бу дунё ва охиратнинг камолотларини ато этган. 
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ёшлик пайтларидан гўзал одоб-ахлоқда вояга етдилар. У зотнинг энг чиройли илоҳий одоб-ахлоқда тарбия топганлари ҳақида Аллоҳ таолонинг Ўзи хабар бериб бундай дейди: 
“Албатта, Сиз буюк хулқ узрадирсиз”!
Дарҳақиқат, олий ва гўзал хулқда бўлиш барча пайғамбарларга ва шу жумладан, охирги замон пайғамбари Ҳазрати Расули акрамга берилган илоҳий неъматлардан бўлиб ҳисобланади.
Ҳадиси шарифда ҳам қуйидагича ворид бўлган:
“Мени Парвардигорим тарбия қилди ва тарбиямни мукаммал этиб гўзал қилди”.
Дарҳақиқат, буюк зот бўлган Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васалламга эргашиш, у зотни чин дилдан севиш, таълимотларига амал қилиб, дунё ва охират саодатини топиш йўлида ҳаракат қилишимиз, қиёмат кунида шафоатларидан умидвор бўлишимиз лозимлигини қуйидаги ояти карима таъкидлайди: 
“Айтинг (эй,  Муҳаммад!): “Агар Аллоҳни севсангиз, менга эргашингиз. Шунда Аллоҳ сизларни севади ва гуноҳларингизни мағфират этади. Аллоҳ кечирувчи ва раҳмлидир. Айтинг: Аллоҳ ва Пайғамбарга итоат этингиз! Агар юз ўгирсалар, Аллоҳ, шубҳасиз, кофирларни севмас”.
Демак, Ҳазрати Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни чин дилдан севиш, у зотга ҳақиқий уммат бўлишга ҳаракат қилиш Аллоҳ таоло муҳаббатига, гуноҳларни мағфират қилишига олиб келар экан. Чунки, у зоти шариф барчага баробар охирги замон пайғамбари қилиб юборилгандирлар. Зеро, Ҳақ таборака ва таоло Ўзининг иродаси ва қудрати билан Жаноби Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни охирги элчиси этиб бутун инсониятга, барча оламларга раҳмат Пайғамбари қилиб юборганини баён қилиб, бундай дейди:
“(Эй, Муҳаммад!) Биз Сизни (бутун) оламларга айни раҳмат қилиб юборганмиз”
Имом Насоий, Аҳмад, Байҳақийлар Убай ибн Каъб розияллоҳу анҳудан ривоят қилишган ҳадисда: “ Саҳобайи киромлар Расулуллоҳдан душанба кунида  рўза тутиш ҳақида сўраганларида Пайғамбар алайҳиссалом бундай деганлар:
“Шу кунда мен таваллуд топдим, шу кунда менга пайғамбарлик юборилди ёки шу кунда менга ваҳий нозил бўлди”. 
Инсондаги улуғлик ва камолот фазилатлари икки турлидир: биринчиси, дунёвий хислати, зарурия бўлиб, у инсон табиати ва яшаш эҳтиёжидан келиб чиқади, иккинчиси, диний хислати қасбия бўлиб, бу сифатга эришганлар мақтовга сазовор ва Аллоҳга яқинлашганлар жумласига киради. Дунёвий хислати зарурия касбий бўлмайди, у инсоннинг ихтиёрига боғлиқ ҳам эмас. Масалан: пайғамбар алайҳиссаломнинг яратилишларидаги табиий камолотлари, ҳусндаги гўзалликлари, ақлий заковатлари, идрокларининг юксаклиги, тилларининг фасоҳатлилиги, ҳис-туйғу ва баданларининг кучлилиги, ҳаракатларининг мўътадиллиги, насабларининг тозалиги, қавмлари ва юртларининг мўътабарлиги каби хислатлар бўлиб, яшаш зарурати тақозо этадиган овқат, уйқу, кийим-кечак, турар-жой, мол-мулк ва обрў-эътибор кабилар шу жумлага мансубдир; дин, илм, мулойимлик, сабр, шукр, адолат, ҳаққонийлик, таъмадан йироқлик, камтарлик, кечиримлилик, иффат, сахийлик, шижоат, ҳаё, одамгарчилик, камгаплик, тамкинлик, оғир-босиқлик, меҳр-шафқат, ҳуснихулқ, яхши муомала каби юксак ахлоқ-одобнинг барчаси охиратга мансуб хислати касбия саналиб, булар гўзал ахлоқ деб аталади. Инсонда мавжуд табиий йўсиндаги ғайрикасбий камолот хусусиятларининг барчаси пайғамбар алайҳиссаломнинг вужудларида мавжуд эди.
Мустақил ва азиз юртимиз тараққиёти ва ободлиги, халқимизнинг тинч ва осойишталиги йўлида баракали меҳнат қилишимизда, барча оилалар мустаҳкам ва фаровон бўлишида, севимли фарзандларимиз ҳар томонлама баркамол тарбия топишларида Жаноби Пайғамбаримизнинг йўл-йўриқлари, гўзал одоб-ахлоқлари  ва сийрати шарифалари ҳамиша илҳом бериши ва руҳлантириб туриши керак. 
Пайғамбар алайҳиссаломнинг ранг рўйлари бениҳоя чиройли, гавда тузилиши ва аъзоларининг мутаносиблиги ривоятларда бундай тасвирланади: Пайғамбар алайҳиссаломнинг юзлари оппоқ, нуроний, кўзлари катта, қорачиғлари тимқора, оқи қизғишга мойил, киприклари қуюқ, қошлари узун, ингичка, қирра бурунларининг учи хиёл эгилган, тишлари гуруч донасидек оппоқ, ораси очиқроқ, пешоналари кенг, юзлари думалоқ, соқоллари қуюқ, кўкраклари кенг, гавдали, билаклари узун, кафтлари, оёқларининг товони кенг, ўрта бўй, миқтидан келган, жундор одам эдилар; кўкракларида пастга қараб ўсган майин ёллари бор эди, кулганларида тишлари худди марварид доналаридек ярқираб кетарди, гапирганларида шулаланиб, оғизларидан нур таралаётгандек бўларди, бўйинлари ҳам гавдаларига ғоят мос эди. 
Баро ибн Озиб: "Умримда қора сочлари қулоқларини босиб тушган, қизил тўнли пайғамбар алайҳиссаломдан келишганроқ одамни кўрган эмасман", дейди. 
Абу Ҳурайра: "Мен расулуллоҳдан кўра чиройли одамни кўрмаганман. Қуёш худди у кишининг юзидан балқигандек туюларди, кулганида юзидан нур ёғилиб, шуласи деворларга тушарди", деб эслайди. Ибн Абу Ҳоланинг ҳадисида: "Пайғамбар алайҳиссаломнинг юзи худди ўн тўрт кунлик ойдек нурланиб турарди", дейилган. Ҳазрати Али расулуллоҳ ҳақида гапириб: "Пайғамбар алайҳиссаломдастлаб кўрган одамга важоҳатли туюларди, яқиндан билгандан кейин эса энг суюкли кишисига айланиб қоларди. Мен расулуллоҳдек одамни аввал ҳам, кейин ҳам кўрмадим", дейди.
Пайғамбар алайҳиссалом тозаликда, хушбўйликда, ифлослик ва нажосатдан йироқликда алоҳида хусусиятларга эга эдиларки, бундай фазилатлар у зоти муборакдан бошқа кишида топилмасди. Аллоҳ таоло расулуллоҳни шариатининг покизалиги билан янада юксак камолотга эриштирди. 
Пайғамбар алайҳиссалом: "Ислом дини покизалик асосига қурилган", дея марҳамат қилганлар. Анас: "Пайғамбар алаиҳиссаломдаги хушбўй ҳид мен ҳидлаб кўрган анбарларнинг, ифорнинг ва бошқа мушку анбарларнинг атридан ёқимлироқ эди", деган. Жобир эса "Пайғамбар алайҳиссаломюзимни силаб қўйган эди, у кишининг қўлидан худди аттор (атр сотувчи)нинг қутисидан таралгандек димоғимга гуп этиб хушбўй ис урилди", дейди. Кўпларнинг таъкидлашича, сарвари олам хушбўй нарсаларни истеъмол қилсалар ҳам, қилмасалар ҳам у киши билан кўришган одамнинг қўлидан кечгача ёқимли ҳид келиб тураркан. Агар расулуллоҳ, бирон боланинг бошини силаб қўйсалар, кечгача ўртоқлари унинг ёнидан кетолмай қолишаркан. 
Имом Бухорий катта тарихида Жобирдан ривоят қилишича, мушк-анбар уфуриб турган кўчадан юрган одам бу ердан шубҳасиз расулуллоҳ ўтганларини билар экан.
Пайғамбар алайҳиссалом ақлда комилликлари, зеҳнлари ўткирлиги, ҳиссиётларининг кучлилиги, тилларининг бийронлиги, ҳаракатларининг чаққонлиги, аҳлоқларининг гўзаллигига қараганда у зоти муборакни ҳеч шубҳасиз энг ақлли ва энг ҳушёр инсон деб эътироф этиш керак. Сарвари олам илгари ўқиб, хат-савод чиқармаган, махсус сабоқ олмаган, дунёвий ва диний китобларни кўрмаган, бўлишларига қарамай одамларга жуда кўп илмларни ўргатдилар, шариатни барпо этдилар, одамларнинг шахсий ва жамоат ишларини бошқаришлари, халққа қўллаган сиёсатлари, бетакрор хулқ-атворлари ва ажойиб турмуш тарзлари у киши ақл-заковатда комил, идроклари теран зот эканликларини исботлаб турибди. Пайғамбар алайҳиссаломнамоз ўқиётганларида орқадаги нарсаларни ҳам худди олдиларидагидек аниқ-тиниқ кўрардилар. 
Пайғамбар алайҳиссаломнинг тили бениҳоя фасоҳатли ва чуқур маъноли эди. Гаплари сунъийликдан холи, равон, жумлалари лўнда, қисқа, тушунарли, фикри аниқ, мазмунли, такаллуфсиз ва чуқур маъноли эди. У киши араб тилининг лаҳжаларини, ҳикматли сўзларини кўп билардилар..
Ҳақ таоло барчамизни икки олам сарвари Ҳазрати Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга чин уммат бўлишга муяссар этиб, икки дунё саодатига мушарраф айласин!

 Муаллиф Раҳматуллоҳ қори


  • 2471
Абдул Азим Зиёуддин

Абдул Азим Зиёуддин Ustoz 23 Iyun 2022


Ал фақру фахрий

img

Савол: “Халқ орасида тарқалган “Ал фақру фахрий” яъни, фақирлик менинг фахримдир, деган гап ҳадисми ёки йўқми?
Жавоб: Мазкур ривоятнинг тўлиқ матни “Ал фақру фахрий ва биҳи афтахиру”дир. Яъни, фақирлик (камбағаллик, қашшоқлик) менинг фахримдир ва мен у билан фахрланаман”. 
Муҳаққиқ олим Мулла Али Қори Ҳанафий ўзларининг “Мирқотул мафотийҳ шарҳу Мишкотил масобийҳ” номли машҳур асарларида (14-жуз, 356-бет) шундай деганлар: “Ал фақру фахрий ва биҳи афтахиру” ривояти Пайғамбаримиз номларидан айтилган. Ҳофиз Ибн Ҳажар Асқалоний ва бошқа олимлар айтганларидек, бу ривоятнинг исноди “мавзуъ” (сохта, тўқима) ва “ботил”дир”. Мазкур китобнинг 15-жузи, 150-бетида: “Ҳофиз Асқалоний ва бошқа ҳофизлик даражасига етган олимлар очиқ-ойдин (равшан, аниқ) баён қилганларидек, бу ривоятнинг асли-асоси йўқ, ботилдир”, дейилган.

Муҳаққиқ муфассир Олусий “Руҳул маъоний” тафсирида (7-жуз, 267-бет): “Ал фақру фахрий” хабари асли-асоси йўқ, кизб (ёлғон)дир”, деган. Мазкур тафсирнинг 20-жузи, 422-бетида: “Халқ орасида тарқалган бу ривоятнинг асли-асоси йўқ”, дейилган. Мазкур тафсирнинг яна 23-жузи, 13-бетида: “Халқ орасида тарқалган “Ал фақру фахрий” ривояти Ибн Ҳажар Асқалоний айтганидек, исноди “мавзуъ” (сохта, тўқима), “ботил”дир”, дейилган.
Шайх Бакр Абу Зайд “Мўъжамул маноҳил лафзийя” китобида (21-жуз, 21-бет): “Халқ орасида тарқалаётган “Ал фақру фахрий ва биҳи афтахиру” лафзини Ҳофиз Ироқий  ва Ҳофиз Ибн Ҳажар Асқалонийлар: “Исноди “мавзуъ” (сохта, тўқима), “ботил”дир”, дейишган”, дейди.
“Ат талхийсул ҳабийр фий тахрийжи аҳодийсир Рофеъиййил-кабийр” китобида (4-жуз, 156-бет): “Имом Санъоний мазкур ҳадиснинг “мавзуъ” (сохта, тўқима) эканига жазм қилган яъни, аниқ ишонч ҳосил қилган”, дейилади.
“Тафсири Нисобурий” муаллифи (7-жуз, 151-бет): “Агар бу ривоят саҳиҳ бўлганида эди, бу “фақирлик” бошқа маънодадир, масалан: “Аллоҳ таолога бўлган муҳтожлик” деб, таъвил қилган бўлар эдик”, деганлар.
Мазкур ривоятнинг исноди “мавзуъ” бўлиши билан бир қаторда яна “ботил” дейилишининг сабаби, бу ривоят мазмун жиҳатидан қуйидаги саҳиҳ ҳадисга зиддир. Абу Бакра (ра) айтадилар: “Пайғамбаримиз ҳар намоздан сўнг: “Эй Аллоҳ, мен куфр, фақирлик ва қабр азобидан паноҳ беришингни сўраб илтижо қилурман”, деб дуо қилардилар” (Абу Довуд, Насоий, Аҳмад ибн Ҳанбал ва Ҳокимлар ривояти).
Муҳаққиқ уламолар айтадилар: “Ал фақру фахрий ва биҳи афтахиру” ривояти “кизб” (ёлғон), “мавзуъ” (сохта, тўқима), асли йўқ бўлиб, ҳадис билимдонларининг бирортаси Пайғамбаримиздан ривоят қилмаган. Қолаверса, маъноси ҳам ботил. Зеро, Пайғамбаримиз ўзларига Аллоҳ таоло томонидан берилган фазилатлар билан асло фахрланмаганлар. Балки, кўп ҳадисларида: “Мен қиёмат куни Одам болаларининг саййидиман, аммо бундан фахрланмайман. Қиёмат куни биринчи бўлиб менинг қабрим очилади, аммо бундан фахрланмайман. Биринчи шафоат қилувчи ҳам, биринчи шафоат қилингувчи ҳам мен бўламан, аммо бундан фахрланмайман. Қиёмат кунида менга "Ливоул ҳамд" (мақтов байроғи) берилади, аммо бундан фахрланмайман. Жаннатга ҳам биринчи бўлиб кираман, аммо бундан фахрланмайман...”, деганлар” (Муслим, Абу Довуд, Термизий ва Ибн Можа ривоятлари).

Абдул Азим ЗИЁУДДИН


  • 1025